Menu Zamknij

Nowy rekord: Najstarsze zwierzę na świecie ma 507 lat

Jesienią 2006 roku zespół badaczy udał się na wyprawę do Islandii, gdzie odkrył coś, co trafiło na pierwsze strony gazet na całym świecie. Odkrycie trafiło nawet do Księgi Rekordów Guinnessa.

Jeden z małży Arctica islandica, znanych również jako oceaniczne quahogs, które badacze zebrali z islandzkiego dna morskiego, okazał się mieć około 405 lat, a tym samym być najstarszym zwierzęciem na świecie.

Jednak po bliższym przyjrzeniu się staremu mięczakowi przy użyciu bardziej wyrafinowanych metod, badacze odkryli, że zwierzę jest w rzeczywistości o 100 lat starsze niż myśleli. Nowe szacunki mówią, że mięczak ma w rzeczywistości 507 lat:

„Pomyliliśmy się za pierwszym razem i być może trochę pochopnie opublikowaliśmy nasze ustalenia. Ale teraz jesteśmy absolutnie pewni, że mamy właściwy wiek” – mówi ScienceNordic oceanolog Paul Butler, który bada A. islandica na Uniwersytecie Bangor w Walii.

Współczesny Kolumb i Luter
W każdym roku życia quahoga oceanicznego na jego muszli pojawia się nowy pierścień wzrostu. W latach z dużą ilością pożywienia, pierścień wzrostu jest zazwyczaj szeroki, podczas gdy wąski pierścień wskazuje na rok z mniejszą ilością pożywienia. (Zdjęcie: Bert Aggenbach, NIOZ)

W każdym roku życia quahog oceanicznego na jego muszli pojawia się nowy pierścień wzrostu. W latach z dużą ilością pokarmu pierścień wzrostu jest zwykle szeroki, podczas gdy wąski pierścień wskazuje na rok z mniejszą ilością pokarmu. (Foto: Bert Aggenbach, NIOZ)

„Nowy” wiek oznacza, że mięczak urodził się w 1499 roku – zaledwie kilka lat po tym, jak Kolumb odwiedził Amerykę po raz pierwszy, i ponad dekadę przed reformacją Kościoła katolickiego przez Marcina Lutra.

Pięćdziesięciosiedmioletnie życie mięczaka dobiegło końca w 2006 roku, kiedy to brytyjscy badacze – nieświadomi imponującego wieku zwierzęcia – zamrozili go na pokładzie statku.

Po śmierci mięczakowi nadano imię Ming – po chińskiej dynastii Ming, która była u władzy, gdy zwierzę się urodziło.

Mimo że Ming okazał się o całe stulecie starszy, niż początkowo sądzono, nazwa jest wciąż aktualna, gdyż dynastia Ming trwała prawie 300 lat (1368-1644).

Czy tym razem dobrze określili wiek?
Pierścienie wzrostu na quahog oceanicznym są widoczne zarówno na zewnątrz, jak i na zewnątrz muszli. Wiązadła zawiasowe, które łączą dwie muszle, są powszechnie uważane za najlepsze miejsce do liczenia pierścieni wzrostu. To właśnie z tego powodu brytyjscy badacze początkowo zdecydowali się liczyć pierścienie wzrostu Minga wewnątrz więzadeł zawiasowych. To zdjęcie pokazuje pierścienie wzrostu wewnątrz muszli, które stały się podstawą do nowych, dokładniejszych szacunków. (Foto: Rob Witbaard)

Pierścienie wzrostu na quahog oceanicznym są widoczne zarówno na zewnątrz, jak i na zewnątrz muszli. Wiązadła zawiasowe, które łączą dwie muszle, są powszechnie uważane za najlepsze miejsce do liczenia pierścieni wzrostu. To właśnie z tego powodu brytyjscy badacze początkowo zdecydowali się liczyć pierścienie wzrostu Minga wewnątrz więzadeł zawiasowych. To zdjęcie pokazuje pierścienie wzrostu wewnątrz muszli, które stały się podstawą do nowych, dokładniejszych szacunków. (Foto: Rob Witbaard)

Jak możemy być pewni, że brytyjscy badacze tym razem określili prawidłowy wiek Minga?

Według jednego z czołowych badaczy mięczaków na świecie, istnieje ogólna zgoda w kręgach naukowych, że 507 lat to prawidłowy wiek Minga:

„Wiek został potwierdzony różnymi metodami, w tym metodami geochemicznymi, takimi jak metoda węgla-14. Jestem więc bardzo pewny, że teraz określono właściwy wiek. Jeśli jest jakiś błąd, to może to być tylko jeden lub dwa lata” – mówi biolog morski Rob Witbaard z Royal Netherlands Institute for Sea Research, który badał A. islandica przez ponad 30 lat.

Witbaard nie był zaangażowany w badania Minga, ale przeczytał nowy artykuł.

Zmyliliśmy się za pierwszym razem i być może trochę pochopnie opublikowaliśmy wtedy nasze ustalenia. Ale jesteśmy absolutnie pewni, że teraz mamy właściwy wiek.

Paul Butler

Małże były kiedyś uważane za nie przekraczające 100 lat.

Pod koniec lat 80-tych Witbaard był jednym z naukowców, którzy odkryli, że wiek A. islandica może być określony poprzez liczenie pierścieni wzrostu w muszli.

„Kiedy rozpocząłem badania w latach 80-tych, naukowcy nie wiedzieli, że A. islandica może żyć dłużej niż 100 lat,” mówi.

„Miałem w swojej kolekcji kilka okazów, które miały ponad 100 pierścieni wzrostu, ale trudno było mi przekonać ludzi, że są naprawdę tak stare. Dziś jednak, te pierścienie wzrostu stały się akceptowanym sposobem datowania A. islandica.”

Dlaczego początkowe błędne datowanie?

Kwacz oceaniczny (Arctica islandica) pochodzi z północnego Oceanu Atlantyckiego i jest zbierany komercyjnie jako źródło pożywienia.

Przed odkryciem Minga w 2006 roku, najstarszym znanym okazem mięczaka był, według Księgi Rekordów Guinnessa, 220-letni quahog oceaniczny, który został złowiony w 1982 roku w wodach amerykańskich.

Nieoficjalny rekord należał jednak do 374-letniego okazu A. islandica znalezionego w pobliżu Islandii.

Pierścienie wzrostu na A. islandica są widoczne zarówno na zewnątrz, jak i na zewnątrz muszli. Wiązadła zawiasowe, które łączą dwie muszle, są ogólnie uważane za najlepsze miejsce do liczenia pierścieni wzrostu.

„Na zewnątrz muszla mięczaka jest zakrzywiona, a to utrudnia uzyskanie odpowiedniego kąta do pomiaru i liczenia pierścieni wzrostu” – mówi Butler. „Pierścienie wzrostu są również lepiej chronione wewnątrz więzadeł zawiasowych.”

I właśnie z tego powodu on i jego koledzy początkowo zdecydowali się liczyć pierścienie wzrostu Minga wewnątrz więzadeł zawiasowych.

Problem polegał jednak na tym, że Ming był tak stary, że pierścienie wzrostu stały się zbyt ściśnięte – ponad 500 pierścieni zostało upchniętych w maleńkim obszarze więzadeł zawiasowych o wymiarach zaledwie kilku milimetrów.

Unikalne wzory w pierścieniach wzrostu

Najstarsze zwierzę świata zostało zabite

Gdy badacze z Bangor University złapali Minga, zamrozili zwierzę. Niestety, w ten sposób zabili najstarsze zwierzę znane nauce.

„Po tym, jak historia trafiła do mediów, skontaktowali się z nami ludzie, którzy byli zdenerwowani, że quahog oceaniczny został zabity. Ale nie mieliśmy pojęcia, że jest tak stary, zanim nie było za późno” – mówi Paul Butler.

„Myślę też, że warto pamiętać, że podczas naszej islandzkiej ekspedycji złapaliśmy w sumie 200 quahogów oceanicznych. Tysiące quahogów oceanicznych są łowione komercyjnie każdego roku, więc jest całkowicie prawdopodobne, że niektórzy rybacy mogli złowić quahogi, które są tak stare lub nawet starsze niż ten, który my złowiliśmy.”

Gdy badacze zaczęli ponownie datować Minga, postanowili zatem przyjrzeć się pierścieniom wzrostu na zewnętrznej stronie muszli, ponieważ były one rozłożone na znacznie większej powierzchni, a zatem były łatwiejsze do zobaczenia.

I tu nagle zauważyli o wiele więcej pierścieni wzrostu.

Aby mieć dodatkową pewność, brytyjscy badacze zaczęli porównywać Minga z innymi starymi okazami A. islandica.

Według Butlera, różne okresy czasu są reprezentowane jako unikalne wzory w pierścieniach wzrostu A. islandica – wzory, które są niemal identyczne u wszystkich okazów, które żyły na tym samym obszarze w tym samym czasie.

„W ten sposób możemy wykorzystać pomiary innych muszli, by ustalić, czy rzeczywiście dotarliśmy do właściwego wieku. Okazy quahog oceanicznych, które wykorzystaliśmy do porównania, nie były oczywiście tak stare jak Ming, ale żyły w różnych okresach życia Minga. W ten sposób wzory w ich pierścieniach wzrostu mogą pomóc zweryfikować wiek.”

Ming zapewnia wgląd w zmiany klimatu

„Sam fakt, że mamy w rękach zwierzę, które ma 507 lat jest niezwykle fascynujący, ale naprawdę ekscytującą rzeczą jest oczywiście wszystko, czego możemy się nauczyć badając mięczaka”, mówi szef Centrum Datowania AMS 14C na Uniwersytecie Aarhus w Danii, docent Jan Heinemeier, który pomagał przy nowym datowaniu Minga.

Wzór w pierścieniach wzrostu Minga nie tylko zapewnia naukowcom dokładny wiek zwierzęcia; A. islandica może również zapewnić unikalny wgląd w przeszłe warunki klimatyczne.

Badając różne izotopy tlenu w pierścieniach wzrostu, naukowcy mogą określić temperaturę morza w czasie, gdy muszla powstała.

„A. islandica dostarcza nam rocznej osi czasu temperatury oceanu. Uważam to za niezwykle fascynujące” – mówi Butler.

Rob Witbaard zgadza się, że stare oceaniczne quahogs, takie jak Ming, są unikalnym narzędziem rzucającym światło na zmiany klimatu w przeszłości:

„Istnieje wiele metod pozwalających na określenie klimatu w przeszłości na lądzie, ale dla środowiska morskiego mamy tylko kilka bardzo ograniczonych danych. A. islandica może pomóc wypełnić tę lukę w naszej wiedzy i zapewnić nam bardzo dokładny obraz przeszłego klimatu,” mówi.

„Jest to ważne dla naszego zrozumienia, jak bardzo zmiany w oceanach wpływają na klimat na lądzie. A naprawdę niesamowite jest to, że wzór w słojach wzrostu quahog oceanicznego rzeczywiście powtarza się w słojach drzew.”

Jaki jest sekret długowieczności Minga?

Odkrycie Minga w 2006 roku zainspirowało wielu badaczy do próby odkrycia tajemnicy jego imponującego wieku.

Jedną z wiodących badaczek w tej dziedzinie jest niemiecka fizjolog zwierząt i biolog morski Doris Abele. Uważa ona, że zdolność quahog oceanicznego do życia przez wieki wynika przede wszystkim z powolnego metabolizmu. Zwierzę prowadzi swoje życie w zwolnionym tempie, że tak powiem:

„A. islandica ma bardzo niskie zużycie tlenu. Kiedy zwierzę ma tak powolny metabolizm, zwykle oznacza to również, że ma bardzo długą żywotność. Alfreda Wegenera w Niemczech.

Ming może nawet nie być najstarszy na świecie

Mimo że najnowsze badania wykazały, że Ming jest o 100 lat starszy niż pierwotnie sądzono, nadal nie jest pewne, czy Ming jest prawowitym posiadaczem tytułu najstarszego zwierzęcia na świecie.

Jeśli świat prymitywnych organizmów ma być włączony do tego, co nazywamy „królestwem zwierząt”, to tak zwane prymitywne metazoany – zbiorczy termin dla zwierząt gąbkopodobnych, płazińców i robaków – obejmują gatunek, który bije Minga o tysiące lat.

Szklana gąbka (Hexactinellida) osiąga wiek 15 000 lat, a niektórzy badacze uważają nawet, że znaleźli okazy w wieku do 23 000 lat.

Uwaga redaktora: ten artykuł został zaktualizowany 29 listopada po tym, jak Paul Butler wskazał, że przy pierwszym czytaniu tego artykułu nie zauważył następującego błędu: Ming nie umarł, jak początkowo podano, w wyniku otwarcia przez badaczy jego skorupy. Zwierzę zmarło, gdy zostało zamrożone na pokładzie statku. Muszle zostały rozdzielone znacznie później.

Przeczytaj duńską wersję tego artykułu na videnskab.dk

Translated by: Dann Vinther

Linki naukowe
  • ’Variability of marine climate on the North Icelandic Shelf in a 1357-year proxy archive based on growth increments in the bivalve Arctica islandica,’ Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, v. 373, 2013, doi: http://dx.doi.org/10.1016/j.palaeo
  • Paul Butler’s profile
  • Rob Witbaard’s profile
  • Jan Heinemeier’s profile
  • The AMS 14C Dating Centre at Aarhus University
Related content

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *